Gedeputeerde Sabien Lahaye-Battheu: woonverdichting kern van West-Vlaams ruimtelijk beleid

In vergelijking met de andere Vlaamse provincies heeft West-Vlaanderen nog een sterk landelijk karakter. Kenmerkend zijn de behoorlijk versnipperde bebouwing en de aanwezigheid van kleine en middelgrote bedrijven in de steden en woonkernen. “Veel van die bedrijven zijn erg dynamisch, terwijl hun bestaande omgeving weinig ruimte biedt voor verdere groei. Sommige zijn vandaag zelfs zonevreemd. Dat is één van de vele uitdagingen voor ons ruimtelijk beleid,” zegt gedeputeerde Sabien Lahaye-Battheu (Open VLD).

Gepubliceerd op: 29 september 2023

De gedeputeerde, bevoegd voor onder andere ruimtelijk beleid en erfgoed, is afkomstig uit Poperinge, zeg maar het uiterste westen van West-Vlaanderen, waar ze haar politieke activiteit combineert met het partnerschap in een advocatenkantoor. Naast deputé – sinds einde 2018 – is ze ook gemeenteraadslid in Poperinge. Ze zetelde van 2003 tot 2018 in het federaal parlement. “Amper een generatie geleden waren er 9 miljoen Belgen,” blikt ze terug. “Intussen zijn dit er 11 miljoen. Maar onze ruimte is niet mee gegroeid. We moeten op dezelfde grond wonen, werken en ontspannen. We moeten tegelijk zuinig omspringen met de open ruimte die nog voorhanden is én inzetten op het ruimtelijk rendement van onze bebouwde en verharde ruimte.”

Verharding beperkt
Wat betreft verharding valt het nog mee. “Inderdaad, West-Vlaanderen is, mee door de belangrijke rol van de landbouw, veel minder verhard dan het Vlaamse gemiddelde. Ik zie vooral mogelijkheden tot ontharding door het schrappen en saneren van oude industriezones, die intussen verlaten zijn of niet over een degelijke ontsluiting beschikken.”

Intussen zoekt de provincie actief mee naar nieuwe, geschiktere locaties voor bedrijventerreinen. “Dat kunnen terreinen zijn die als reserve van bestaande bedrijven worden beschouwd. We polsen dan bij deze bedrijven of ze die reserve nog helemaal of gedeeltelijk nodig denken te hebben. Het kan ook gaan om gunstig gelegen terreinen die nog niet ontwikkeld zijn wegens onverdeeldheid van eigendom, een lokale problematiek van ontsluiting of bijvoorbeeld speculatie. We proberen de ontwikkeling dan te activeren. Onze inbreng als provinciebestuur bestaat vooral uit bredere beleids- en masterplannen, zoals voor een nieuw bedrijventerrein in de zone Wervik-Menen.”

Verscheidenheid
“De aanpak kan niet uniform zijn, want West-Vlaanderen is heel verscheiden. Zo zoeken heel wat bedrijven ruimte in de nabijheid van de E17, de as Antwerpen-Gent-Kortrijk-Rijsel. Dit trekt andere economische spelers en dienstverleners aan. Helaas zien we elders dienstverleners wegtrekken uit kleinere, dikwijls oudere steden en dorpscentra. Daar kunnen we mee de stadskernvernieuwing stimuleren, met bijvoorbeeld ontwerpoefeningen. Onze rol is hier kleiner, want de uiteindelijke actie hangt af van de lokale besturen en van privé-initiatiefnemers. We streven naar een concentratie van voorzieningen in de iets grotere woonkernen en de middelgrote steden, maar voor iedereen bereikbaar. We zetten daarvoor als provincie vooral in op fietssnelwegen, met dank aan de elektrische fiets. Het openbaar vervoer dient zich in de toekomst nog meer te enten op het ruimtelijk beleid.”

Opportuniteiten
De E17 bestaat intussen al een halve eeuw. “En is nog altijd een succesverhaal. Maar in de toekomst moeten we ook inzetten op andere mobiliteitspistes, zoals de verbetering en de opschaling van de binnenvaartwegen. Dit vergt veel tijd, maar biedt tegelijk opportuniteiten om verloederde woon- en werksites langs het water op te kuisen. Er is potentieel voor én nieuwe watergebonden bedrijven én ‘blauwe’ woonverdichtingsprojecten, met zicht op het water.” Ook hoogbouw draagt bij tot verdichting, maar niet eender waar. Dorpen en steden moeten herkenbaar blijven.”

De gedeputeerde verwacht zich op het nakende SPRYG-vastgoedevent aan interessante ontmoetingen en gesprekken. “Een aantal mensen ken ik natuurlijk al, anderen hoop ik er te leren kennen. Ik kijk vooral uit naar de interactie tussen mensen uit het beleid en die uit de vastgoedsector. We moeten naar elkaar luisteren en we kunnen elkaar inspireren.”

Geschreven door Koen Mortelmans voor SPRYG Real Estate Academy

Gedeputeerde Sabien Lahaye-Battheu verzorgt het openingswoord op West Vlaanderen Vastgoed 2023. Bekijk hier het programma en de actuele deelnemerslijst.

West-Vlaanderen Vastgoed 2023

Waar liggen uw vastgoed- en ontwikkelkansen in West-Vlaanderen? Hoe gaat u om met de huidige economische ontwikkelingen? Dat hoort u van alle topsprekers op ons netwerkevent West-Vlaanderen Vastgoed 2023. Komt u ook netwerken met o.a. gedeputeerde Sabien Lahaye-Battheu en andere West-Vlaamse topbestuurders?

Bekijk programma