Private partner gezocht PPS-project Kazerne Dendermonde

Na ruim tien jaar van studies en onderhandelingen heeft de stad Dendermonde een concreet plan klaar voor de herbestemming van de Kazerne, een omvangrijk erfgoedcomplex in het historische stadscentrum. De site moet op termijn uitgroeien tot een combinatie van woongelegenheden, stadsdiensten en socioculturele beleving.

Gepubliceerd op 19 januari 2026

De stad gaat daarvoor samen met de Vlaamse investeringsmaatschappij PMV op zoek naar een privépartner om dit plan via een PPS-formule in de praktijk te brengen.

Leeg, maar niet verwaarloosd
Het grootste deel van de kazerne dateert uit 1830, toen Dendermonde deel uitmaakte van de zogenoemde Wellingtonbarrière: een keten van vestingsteden die moest beschermen tegen mogelijke Franse agressie. “Tot 1968 bleef de kazerne in gebruik door het Belgische leger,” zegt Raya Marievoet, juriste bij het stadsbestuur van Dendermonde en coördinator van het project. “Vier jaar later kon de stad de site aankopen om er haar technische dienst te vestigen en als onderkomen voor de drie folkloristische reuzen van Dendermonde en het Ros Beiaard, dat slechts om de tien jaar zijn stal verlaat.”

“In 1996 verhuisde de technische dienst en verkocht de stad het complex aan de Regie der Gebouwen. Die evalueerde eveneens een mogelijke benutting van de site, zij het zonder succes. De reuzen en het ros bleven er wonen, maar verder stond de kazerne leeg, met als gevolg een degradatie van het pand. We gebruikten het plein wel intensief als parkeerterrein. Dat zorgde voor sociale controle, zodat de omgeving niet verloederde.”

Herbestemmingsscenario’s
In de periode 2015-2020 onderzochten de stadsdiensten samen met studiebureau SuMResearch een mogelijke herbestemming. “Dat was nog geen diepgaande studie. We bekeken de stabiliteit van de houten paalfunderingen, de scheuren in het metselwerk en een mogelijke optopping. Een financiële analyse maakten we toen nog niet, wel kwam de Vlaamse investeringsmaatschappij PMV in zicht als mogelijke partner.”

Dendermonde en PMV namen in 2020 samen een aankoopoptie op de site. “We hebben toen ook een grondigere studie opgestart, met diverse herbestemmingsscenario’s. Zoals een school, ruimte voor co-working en een eventuele microbrouwerij. Maar alle onderzochte scenario’s bleken verlieslatend. Een financiële analyse leerde ons dat, om tot een rendabel project te komen, de integratie van minstens 15.000 m² residentiële nieuwbouw noodzakelijk was.” De resultaten van een marktbevraging bevestigden deze analyse.

Vlaamse Onroerend Erfgoeddienst: baken en co‑creatieve coach
“Daarna gingen we in overleg met de erfgoeddiensten. Want het was overduidelijk dat in het geval van nieuwbouw er een deel van de historische constructies moest verdwijnen. De Vlaamse dienst Onroerend Erfgoed toonde zich kritisch, maar ook meewerkend. Samen bereikten we een consensus die past binnen het beschermingsbesluit: de Kazerne telt veertien ’tubes,’ langwerpige militaire ruimtes. Vier ervan behouden we volledig, tien worden ingekort. Ook de officierswoningen en gaanderijen blijven bewaard. En we herstellen het paradeplein in ere. Verder hebben we al vastgelegd hoeveel ruimte de nieuwbouw mag invullen, maar nog niet de architecturale beeldkwaliteit of programmatorische invulling ervan.”

Gedeeltelijke sloop met nieuw administratief centrum
“De toelating om een deel van de kazerne te slopen vormde de cruciale doorbraak. Pas daarna werd het zinvol om bijkomend onderzoek te doen, zoals naar de stabiliteit van de bodem en het nodige grondverzet. We gingen ook na wat nodig was om het grootste probleem – waterinsijpeling – aan te pakken. Intussen was duidelijk geworden dat het onbegonnen werk zou zijn de bestaande gebouwen van de stedelijke administratie aan te passen aan de klimaateisen van 2050. Het leek veel praktischer om binnen het herbestemmingsplan van de Kazerne een nieuw administratief centrum te realiseren, deels via nieuwbouw en deels door erfgoedconstructies te integreren in de representatieve ruimtes.”

Beleving
“Een ander deel van het erfgoed krijgt een rol binnen een museale beleving, wat mooi aansluit bij het onderkomen van het Ros en de reuzen. Verder komt er een lokaal dienstencentrum. De logische bestemming van de woningen is verkoop op de privémarkt. Een louter sociale invulling van de site zou het geheel onrendabel maken. Voor een rendabele ontwikkeling zijn andere functies, commerciële en residentiële, noodzakelijk.”

Motivatie voor PPS

“We kozen de PPS-formule omdat in de beginfase het publieke deel van het programma erg bescheiden was. Bovendien beschikken we zelf niet over de ervaring noch de mankracht voor aspecten zoals prefinanciering en vermarkting van een project van deze schaal. Dat zijn ook geen kerntaken van een stadsbestuur. Met PMV haalden we al een publieke partner aan boord die ervaring heeft met gelijkaardige trajecten, al is elke case uniek. We hopen in 2026 een privépartner te vinden en in de periode 2027-2030 de herontwikkeling te realiseren.”

“Op het SPRYG-event PPS & Vastgoed 2026 hoop ik kandidaat-partners te ontmoeten die mee in ons project willen stappen. Of aan netwerking te doen om hen te vinden. Ik hoop er ook waardevolle inzichten op te doen van besturen die al vergelijkbare trajecten doorliepen en ons verder aan het denken kunnen zetten. Zelf willen we er vooral dit meegeven: complexe erfgoedprojecten mogen niet afschrikken, al beseffen we dat ze voor de privésector niet vanzelfsprekend zijn.”

Bekijk het volledige programma van deze studiedag.

Geschreven door Koen Mortelmans voor SPRYG Real Estate Academy

PPS & Vastgoed 2026

Wilt u meer horen over de PPS Kazerne? Dat kan op PPS & Vastgoed 2026! In 1 dag krijgt u van diverse topexperten een actueel overzicht van de publiek-private samenwerking. U hoort hoe DBFM-structuren evolueren, welke vormen van PPS-financiering zich aanbieden. En welke waardevolle lessen we trekken uit toonaangevende praktijkcases.

Bekijk programma