Pascal Smet: Mentale omslag gemaakt in Brussel

Met de hoofdkwartieren van de Europese Unie, de Navo en andere internationale organisaties en bedrijven op haar grondgebied is Brussel meer dan de hoofdstad van België. Die instellingen en hun expat-medewerkers hebben nood aan eigentijdse kantoren en huisvesting met het modernste comfort. Brussel telt nog steeds heel wat kantoorgebouwen. Eerder dan ze te vervangen door nieuwbouw, pleit Pascal Smet ervoor ze zoveel mogelijk te renoveren en ook andere functies te geven.

Gepubliceerd op: 19 mei 2023

Pascal Smet (56) is als staatssecretaris bevoegd voor stedenbouw en erfgoed. In vorige regeringen van het hoofdstedelijk gewest (sinds 2004) was hij ook bevoegd voor onder meer mobiliteit en openbare werken. Vanuit die verschillende ervaringen kan hij het grootstedelijke vastgoedbeleid in een breed perspectief kaderen.

Mentale omslag
Nauwelijks een generatie geleden werden in Brussel oude woonhuizen gesloopt en vervangen door nieuwe kantoortorens. Dat leek toen vanzelfsprekend. Vandaag is er een beweging om bestaande kantoorgebouwen om te vormen tot woongebouwen. “We hebben een mentale omslag gemaakt,” stelt Smet. “Het is niet meer vanzelfsprekend om bestaande gebouwen af te breken en te vervangen door nieuwbouw. Er is nu veel meer aandacht voor mogelijke renovatie, met duurzame aanpassingen aan de huidige comforteisen en energienormen. Bovendien stellen de hier gevestigde internationale organisaties en bedrijven niet alleen comforteisen, maar vragen ook gebouwen die helemaal up-to-date zijn op het vlak van duurzaamheid. Als we dit niet kunnen aanbieden, zullen we marktaandeel verliezen op de internationale kantoormarkt.”

Vooraf overleggen: nieuwe ambitieuze Brusselse bouwcode
De overheid kan daarin een stimulerende rol spelen, meent hij. “Ik heb soms de indruk dat stedenbouw meer een zaak is van juristen dan van stedenbouwkundigen. Heel wat regelgeving is verouderd of te ingewikkeld. We moeten minder werken vanuit regeltjes, maar vanuit doelstellingen. Daarom werken we nu aan een nieuwe ambitieuze Brusselse bouwcode. Het is beter om met ontwikkelaars vooraan over projecten te discussiëren dan hen ellenlange administratieve rondes op te leggen, met mogelijke weigeringen en beroepsprocedures. Als overheid moeten we projectontwikkelaars vooraf duidelijk aangeven wat we nastreven, wat kan en wat niet kan. Dat zal ook het uitreiken van de nodige vergunningen veel sneller doen verlopen.”

Meer gebouwen voor gemengd gebruik
“Momenteel hebben we twee nagenoeg pure kantoorwijken, de Europese wijk en de Noordwijk. Die liggen er ’s avonds levenloos bij. Als overheid streven we naar meer gemengde wijken. Dit betekent geenszins dat we absoluut geen hoogbouw meer willen. We willen wel meer gebouwen voor gemengd gebruik. Dat betekent bijvoorbeeld commerciële activiteiten op straatniveau en een actieve rooftop met bijvoorbeeld horeca of sportmogelijkheden. We gaan graag in dialoog met projectontwikkelaars die ons zulke wat complexere ideeën voorleggen.” Volgens Smet zit Brussel al een heel eind ver op deze weg. “Vandaag de dag zijn transformaties van bestaande gebouwen goed voor 20% van de nieuwe huisvesting.”

Geen starre standpunten: erfgoed en publieke ruimte
Brussel telt heel wat erfgoedarchitectuur. “Momenteel renoveren we veel erfgoedgebouwen, zoals de art-nouveauparels van Victor Horta, volledig naar hun origineel ontwerp, maar we moeten ook durven openstaan om ze een eigentijdse bestemming te geven. Bij erfgoed komt het erop aan én de geest te behouden én aan de toekomst te denken. We moeten elk project met open vizier bespreken, niet vanuit starre standpunten. Zo renoveren we bijvoorbeeld in het hart van de stad het iconische Beursgebouw met veel respect voor zijn rijke geschiedenis, maken we het tegelijk toegankelijk voor iedereen en geven het hedendaagse invullingen.”

Ook voor de publieke ruimte vertrekt Smet niet vanuit dogma’s, maar van oplossingen. “Zo zal geen aanvraag voor een nieuw ondergronds parkeergebouw geweigerd worden uit principe. Zulke projecten moeten kunnen, mits ze deel uitmaken van een ruimere mobiliteitsvisie en de bovengrondse parkeerruimte wordt vervangen door aangename verblijfsruimte.”

Dialoog verdiepen
“Ik hoop dat we tijdens de komende Brussels Real Estate 2023 de boeiende dialoog tussen de openbare en de privésector kunnen verdiepen. Dit zal onze gemeenschappelijke belangen ongetwijfeld ten goede komen,” blikt de staatssecretaris vooruit.

Geschreven door Koen Mortelmans voor SPRYG Real Estate Academy

Bekijk hier de volgende editie van Brussels Real Estate.

Kom ook naar Brussels Real Estate

Brussels Real Estate is hét drukbezochte jaarevent voor Brusselse vastgoedbeslissers. In 1 namiddag krijgt u een actueel overzicht van alle plannen, projecten en ambities in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Komt u ook netwerken met alle sprekers en deelnemers? Schrijf u tijdig in!

Bekijk event