Miranda Coppens: Vastgoedsector mag niet dralen met energietransitie

POM Antwerpen, het provinciale ontwikkelingsbedrijf voor de provincie Antwerpen, begeleidt niet alleen bedrijven bij circulair bouwen en andere duurzame initiatieven, maar neemt ook zelf het voortouw met pioniersprojecten. Met het oog op de naderende wetgevende deadlines zet het vol in op de energietransitie. Hoe beleid en praktijk daarbij samenkomen, hoort u op 14 oktober tijdens Energietransitie & Vastgoed 2025. Een van de sprekers is Miranda Coppens, sinds september 2024 algemeen directeur van POM Antwerpen.

Gepubliceerd op 9 september 2025

De grootste uitdaging voor de energietransitie in de provincie Antwerpen is mogelijk ook de grootste hefboom: versnippering. “Te veel partijen werken naast elkaar, elk op hun eigen tempo, met eigen belangen en beperkingen,” legt Coppens uit. “Dit remt collectieve oplossingen, zoals gedeelde energie- en watersystemen. Tegelijk is die versnippering ook een kans: wie nu durft te investeren in herontwikkeling, circulariteit en samenwerking, creëert een voorsprong.”

Voorbeeldprojecten
“Een POM is geen traditionele vastgoedontwikkelaar. Onze kracht ligt in onze publieke opdracht: ruimte maken voor ondernemerschap én maatschappelijke meerwaarde. Dit houdt in dat we de ruimte kunnen nemen om te experimenteren waar de markt dat (nog) niet doet, in de ‘grijze zone’ tussen ambitie en uitvoerbaarheid. We zetten daarbij in op voorbeeldprojecten met mogelijkheden tot opschaling. Als publieke ontwikkelaar kunnen we risico’s nemen die privéspelers moeilijker dragen, zolang de maatschappelijke meerwaarde en het langetermijnpotentieel aantoonbaar zijn.”

Volhouden tot het werkt
POM zet daarbij in op zowel eigen terreinen als zones waar het voor parkmanagement instaat. “Een mooi voorbeeld is bedrijventerrein Duwijck in Lier, waar gewerkt wordt aan een energiegemeenschap tussen bedrijven. We onderzoeken hoe reststromen van het ene bedrijf oplossingen kunnen bieden voor het andere. Dat zijn geen eenvoudige trajecten, maar we houden vol tot het werkt. Die aanpak hanteren we ook als partner in het Europese project Life Aclima, waar we slimme koppelingen zoeken rond water, energie en circulaire processen.”

Ecosystemen in plaats van eilanden
Vastgoedprofessionals doen er goed aan vooruit te denken in termen van ecosystemen, niet individuele projecten. “De regelgeving versnelt, maar blijft vaak reactief. Wie nu al inzet op CO₂-reductie, circulaire principes en slim energiebeheer, neemt voorsprong. Onze boodschap is duidelijk: zoek samenwerking. Kijk wie in je omgeving complementair is. Welke bedrijven kunnen jouw reststromen gebruiken? Wie kan jouw infrastructuur delen? POM Antwerpen begeleidt zulke processen en zorgt ervoor dat het niet blijft bij goede intenties.”

Bestaande gebouwen aanpakken
De meeste gebouwen in Vlaanderen — zeker op oudere bedrijventerreinen — zijn nog niet klaar voor een klimaatneutrale toekomst. “Nieuwbouw is vaak energie-efficiënter, maar de grootste winst ligt bij bestaande gebouwen. Daarom zetten we volop in op herontwikkeling. In ons eigen Wetenschapspark in Niel bouwen we een internationale innovatiecampus waar klimaatneutraliteit en duurzame mobiliteit structureel zijn ingebouwd. Daarmee willen we anderen inspireren.”

“Sloop en nieuwbouw zijn lang niet altijd de beste keuze. “Renovatie of functieverandering kan meer circulaire waarde creëren én de ecologische impact verlagen. Nieuwe wetgeving rond hergebruik en erfgoed zet ons terecht die richting uit. Dit vraagt om systemisch denken: hoe past dit gebouw in zijn omgeving? Welke stromen kunnen we opvangen? Hoe behouden we waarde, zowel materieel als sociaal?”

Streven naar geïntegreerde clusters
“De vastgoedsector moet evolueren van verhuren van vierkante meters naar het aanbieden van geïntegreerde oplossingen. Dat vergt nadenken over slimme netten, energiebeheer, laadinfrastructuur, maar ook over samenwerking tussen gebruikers. Vandaag is netcapaciteit een duidelijke bottleneck. Netuitbreiding is nodig, maar minstens zo belangrijk is slimmer omgaan met energie via lokale netten, opslag en energiegemeenschappen. Individueel is dat moeilijk, maar in clusters werkt het wél.”

Niet afwachten, maar samenwerken
“De cijfers over klimaat en energie zijn confronterend, maar ik zie dagelijks mensen, bedrijven en overheden die oplossingen realiseren. De centrale boodschap die ik de deelnemers van de studiedag Energietransitie & Vastgoed 2025 wil meegeven is dan ook: ja, het kan. En het gebeurt al: in labs, in bedrijven, in herontwikkelde terreinen zoals Duwijck, of in ecosystemen zoals Life Aclima. Ik roep de deelnemers op om niet af te wachten, maar partners te zoeken en zich te verbinden, in het geloof dat je deel kan zijn van iets groters.”

Bekijk hier het hele programma van deze studiedag.

Geschreven door Koen Mortelmans voor SPRYG Real Estate Academy

Energietransitie & Vastgoed 2025

Wat betekent de energietransitie écht voor uw vastgoedprojecten, gebouwen en investeringen? Ontdek het op 14 oktober 2025 in Antwerpen tijdens Energietransitie & Vastgoed 2025. Daar ontmoet u ook Miranda Coppens. In 1 dag krijgt u van topexperten scherpe inzichten in duurzaam bouwen en renoveren in Vlaanderen. Ontdek hoe u vastgoed toekomstbestendig maakt!

Bekijk programma