Grondbeleid
& Praktijk
2027

Inleiding en actualiteit grondbeleid

Dagvoorzitter Friso de Zeeuw, grondexpert en vml hoogleraar Gebiedsontwikkeling TU Delft, licht de thema’s van de dag toe en geeft een actueel overzicht van de relevante aspecten, aandachtspunten, kansen en mogelijkheden voor uw grondbeleid. We focussen op wat er op dit moment wél kan! En welke ontwikkelingen u kunt verwachten.

Verschuivingen & Trends in gemeentelijk grondbeleid: actiever grondbeleid

Job Sijbrandij, adviseur gebiedsontwikkeling bij Deloitte Real Estate, vertelt aan de hand van verschillende onderzoeken het er nu feitelijk voor staat met de aan- en verkopen van grond door gemeenten, in relatie tot financiële risico’s en de staat van de gemeentefinanciën. Alsmede in het kader van de financierbaarheid en betaalbaarheid van woningbouw, die op dit moment onder druk staan. Daarbij hoort u de verschuivingen en trends in het gemeentelijk grondbeleid. Tot slot gaat hij in op argumenten voor en tegen actief gemeentelijk grondbeleid en hoe u meer grip krijgt op projecten en portefeuilles met faciliterend grondbeleid.

Actueel juridisch overzicht: praktijk Omgevingswet & Kamerbrief Modernisering Grondbeleid

Joost Hoekstra, partner bij Straatman Koster advocaten, bespreekt de belangrijkste onderdelen van de Omgevingswet voor het grondbeleid: kostenverhaal, voorkeursrecht en onteigening, inclusief de eerste praktijkervaringen. Daarnaast gaat hij in op de juridische context bij de plannen voor modernisering van het grondbeleid, n.a.v. de kamerbrief van juni 2023 van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO), Ministerie van BZK. Onderwerpen als planbatenheffing en inbrengwaarde passeren hierbij ook de revue.

Problematiek & oplossingen: Position Paper Grond

Het huidige instrumentarium voor grondbeleid is historisch zo gegroeid en heeft goede kanten, maar er zijn ook diverse dilemma’s en knelpunten die het traag en duur maken. De Vereniging van Grondbedrijven (VvG) en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) hebben een Position Paper Grond opgesteld. Met analyses van de problematiek en concrete oplossingen die kunnen helpen het grondbeleid te verbeteren, met als doel de benodigde woningbouwproductie de komende periode te kunnen halen. Deze paper vormt de input voor het interdepartementaal beleidsonderzoek (IBO) woningbouw en grond dat nu loopt, als input voor de kabinetsformatie en daarna maatregelen en wetgeving. Chantal van Rooijen, adviseur Vereniging van Grondbedrijven (VvG) en adviseur grondbeleid en gebiedsontwikkeling VNG, deelt met u de ins en outs van dit Position Paper Grond.

Omgevingsplan: Kostenverhaal en financiële bijdragen Omgevingswet

U krijgt een actueel overzicht van de nieuwe kostenverhaalsregeling in de Omgevingswet: juridisch en financieel. Wat is er nieuw en welke zaken blijven onveranderd? Kostenverhaal en financiële bijdragen zijn uit elkaar getrokken en aparte afdelingen geworden. Wat betekent dit? Daarnaast worden ook de verschillen met de Grondexploitatiewet behandeld. En de ontwikkelingen rond de inbrengwaarde. Wanneer is BOPA interessant en wanneer niet? Frits Dinkla, projectleider en adviseur financiën Rho Adviseurs, geeft u een financieel overzicht van de meest relevante ins en outs.

Succesvolle rolneming bij gebiedsontwikkeling

Grondbeleid staat weer in het middelpunt van de belangstelling. En terecht. Met goede toepassing van grondbeleid kunnen gemeenten immers steviger hun rol pakken bij gebiedsontwikkelingen. En juist de rolneming van partijen bij gebiedsontwikkeling is momenteel een belangrijke opgave. Dat gaat vaak niet effectief. Tijdens deze bijdrage gaat Aeisso Boelman, partner van Fakton, in op de strategie voor succesvolle rolneming bij gebiedsontwikkeling. Daarbij toont hij een afwegingskader van samenwerkingsvormen, zoals PPS: publiek-privaat én publiek-publiek.

2 Praktijkcases: grondbeleid in de praktijk

U hoort de praktijkaanpak van Gemeente Arnhem en Gemeente Dijk en Waard. Wat is hun grondaanpak en zijn hun ervaringen? Hoe gaan zij om met de instrumenten rond de ruimtelijke puzzel van verdichting, een integrale aanpak (groen, water, mix wonen/werken, mobiliteit) en versnipperd eigendom? Hoe spelen ze in om de vertragende nieuwbouwmarkt toch in gang te kunnen houden en ruimte voor bedrijvigheid? Na een korte pitches waarin zij kort de filosofie en aanpak van hun grondbeleid presenteren (van situationeel naar actief en politiek versus ambtelijk), gaat dagvoorzitter Friso de Zeeuw met hen in gesprek:

• Wethouder Fred Ruiten, Grondbeleid en -exploitaties, financiën, EZ en gemeentelijk vastgoed, gemeente Dijk en Waard
• Paul van Hoof, hoofd ontwikkelbedrijf gemeente Arnhem

Wrap-up & afsluiting