Met onbaatzuchtige hoogbouw de harten winnen van Gentenaren

Peter Vanden Abeele

In Gent loopt de bevolking niet bepaald warm voor hoogbouw. Volgens stadsbouwmeester Peter Vanden Abeele zijn de voordelen echter navenant. “Met woningbouw van geen drie maar zes tot negen bouwlagen kunnen we Gent groener maken en lossen we het woningtekort sneller op.”

Gepubliceerd op 25 augustus 2022

Peter Vanden Abeele is in november 2017 aangesteld als allereerste stadsbouwmeester van Gent. Vanden Abeele en zijn team geven sindsdien onafhankelijk advies aan het stadsbestuur over ruimtelijke uitdagingen in de stad en sturen concrete bouwdossiers bij. Het doel van Gent is de architectonische kwaliteit van ruimtelijke projecten te verbeteren en opdrachtgevers te helpen bij de opmaak van een ambitieuze projectdefinitie. Bovendien schrijft Vanden Abeele stadsessays over stedelijke en ruimtelijke thema’s die in Gent meer aandacht vergen. Dit najaar verschijnt zijn essay over het kwalitatief inzetten van hoogbouw in Gent. Daarin belooft hij vastgeroeste denkbeelden over hoogbouw open te breken, opdat een opener discours ontstaat. Op het SPRYG-congres Hoogbouw België 2022 – op 13 september in Antwerpen – zal Vanden Abeele zijn hoogbouwvisie uit de doeken doen. Hierbij alvast een voorproefje.

Hoe wordt er in Gent aangekeken tegen hoogbouw?
“Hoogbouw gaat voor sommigen over zeer hoge torens, voor anderen over zowat alles dat twee verdiepingen hoger is dan het gemiddelde van de straat. In Gent hanteren we vier schalen. De basisschaal van drie bouwlagen bestaande uit rijwoningen. Een tweede schaal is de stedelijke schaal tot zes bouwlagen. Die passen we toe in wijkknooppunten waar we willen verdichten en verweven. Vervolgens hebben we de tussenschaal tot maximaal twaalf lagen. Dat kan in meer stedelijk gebied op plaatsen met hoge knooppuntenwaarde. En op specifieke locaties kan er ‘echte’ hoogbouw gebouwd worden. In Gent heerst geen hoogbouwminnend klimaat. De gemiddelde stadsbewoner is zeer gehecht aan zijn drie woonlagen. Hoge kantoren aan de stadsrand worden getolereerd, maar residentiële hoogbouw wordt gepercipieerd als te duur, een investeringsproduct en als ongewenste verdichting.”

Slaagt Gent erin de bewoners mee te krijgen in haar woningplannen?
“Net als in de meeste Europese steden is de vraag groot en zijn de prijzen hard gestegen. Voorlopig is er genoeg toekomstig woningaanbod om de groei op te vangen, de pijplijn voor de komende jaren omvat ongeveer 10.000 woningen. Probleem is echter dat de meeste projecten jarenlang geplaagd worden door eindeloze bezwaarprocedures. Veel Gentenaren hebben een not-in-my-backyard-mentaliteit. Voor hen is elk project een vorm van verlies: verlies van groen, ruimte en parkeerplaatsen. Er zijn echter projecten die perfect passen in onze verdichtingsopgave. Neem ‘Cohousing Bijgaardehof’, een innovatief woningproject met collectieve voorzieningen dat juist groen en veel open ruimte toevoegt nabij stedelijke mobiliteitsknooppunten. Helaas vergde ook dit project jarenlang juridische veldslagen met omwonenden die geen acht bouwlagen in hun ‘achtertuin’ wilden.”

Hoe kunt u de Gentenaar overtuigen dat hoger bouwen in hun voordeel is?
“In Gent blijft de bevolking groeien en raakt de grond op, terwijl we met een heel grote middeleeuwse stadskern al weinig groen of open ruimte hebben. We werken aan groenklimaatassen, waar we ruimte vrijspelen voor publieke groene ruimten. Door daarlangs bijvoorbeeld hoger te bouwen kunnen we Gent groener en klimaatbestendiger maken. Zo zijn we met zes tot negen bouwlagen al in staat slechts de helft van een woningsite te bebouwen en de andere helft te vergroenen. De kritiek op bepaalde hoogbouw is terecht. Veel woningprojecten zijn inderdaad investeringsvastgoed voor de babyboomgeneratie met kapitaal. Ik pleit daarom voor onbaatzuchtige gebouwen die meer geven dan nemen. Ontwikkelaars kunnen de prijs verlagen als ze in plaats van drie negen lagen mogen bouwen. Als sociale partijen in een project samenwerken met commerciële partijen kan de grondprijs ook omlaag. Als ik met hoger bouwen de betaalbaarheid en vergroening kan versterken, is mijn missie geslaagd.”

Woont u of wilt u zelf wonen in een hoger gebouw?
“Ik woon zelf in een drielaagswoning in de 20ste-eeuwse gordel. In de basisschaal dus. Deze gezinsvriendelijke woning past in mijn huidige levensfase met twee kleine kinderen. Ik zou echter gerust omruilen voor een hoog appartement met licht en uitzicht, mits groot genoeg en met voldoende groene buitenruimte rondom. Ontwikkelaars moeten dan ook veel gezinsvriendelijker en kostenbewust bouwen. Nu vluchten gezinnen helaas de stad uit. Dat ze daarbij alle voorzieningen moeten missen die de stad biedt, tegen dure energetische vraagstukken aanlopen en almaar kleinere percelen krijgen toebedeeld, kan een hefboom zijn om een kentering tot stand te brengen.”

Peter Vanden Abeele (Stad Gent) spreekt op ons event Hoogbouw België 2022 op 13 september 2022.

Hoogbouw België 2022

Peter Vanden Abeele sprak tijdens ons event Hoogbouw België 2022. In 1 namiddag wordt u bijgepraat over de mogelijkheden en opportuniteiten van hoogbouw en kunt u netwerken met dé beleidsmakers. Komt u ook naar de volgende editie?

Bekijk event