SCHOLENBOUW
& RENOVATIE
2026

Welkom & Inleiding

Uw dagvoorzitter Eke Schins-Derksen, sectorleider Onderwijs en Gezondheidszorg bij Arcadis, neemt u deze studiedag mee in de belangrijkste kansen, oplossingen en ontwikkelingen binnen onderwijshuisvesting. We kijken naar het maken van de juiste keuzes bij scholenbouw en het beter laten verlopen van processen voor zowel nieuwbouw als renovatie van onderwijsvastgoed.

PO-Raad over toekomstbestendige onderwijshuisvesting en -normen

De huidige normen voor onderwijsvastgoed zijn verouderd. Een duurzame transitie is essentieel voor de toekomstbestendigheid van het onderwijsvastgoed. Maar waar staat de sector nu en waar gaat het in de toekomst heen? Hoe lossen we op innovatieve en duurzame wijze leegstand van schoolgebouwen op en hoe zorgen we voor een kwalitatief binnenklimaat? Hoe veranderen we de ruimtelijke norm en bieden we kinderen een betere leeromgeving? Bart de Grunt, lid college van bestuur Stichting Mijnplein en lid PO-Raad, gaat hierop in en geeft u waardevol advies. We kijken naar de mogelijkheden met multi-inzetbare gebouwen en hergebruik van bestaande gebouwen. Welke slimme en technische oplossingen zijn er?

Slim inkopen en innovatief aanbesteden onderwijsvastgoed

De huidige tijden van minder bouwcapaciteit en vele complexe opgaven dwingen ons te innoveren. Want zonder innovatie wordt duurzame onderwijshuisvesting onbetaalbaar. In de aanbesteding ‘Innovatiepartnerschap schoolgebouwen’ hebben drie consortia, op uitnodiging van de gemeente Amsterdam en in samenwerking met de gemeente en betrokken schoolbesturen, bouwsystemen voor duurzame, flexibele en kwalitatief hoogwaardige basisscholen ontwikkeld. Samenwerking, schaalgrootte en ontwerpvrijheid bieden deze marktpartijen mogelijkheden tot innoveren en industrialiseren. En daarmee zijn met hetzelfde budget meer toekomstbestendige schoolgebouwen te realiseren dan via de traditionele weg. Carli Hartgerink, regisseur onderwijshuisvesting Gemeente Amsterdam, neemt u mee in deze innovatieve vorm van marktbenadering aan de hand van kansen en oplossingen.

Aanpak en good practices van IHP

Een integraal huisvestingsplan biedt een leidraad voor investeringen in de scholenhuisvesting, het zorgt voor een beleidsmatige en evenwichtige inzet van middelen en biedt een goed vertrekpunt voor het verbinden van opgaven in het sociaal-maatschappelijk domein. Het IHP is onmisbaar en toch zijn er veel (begrijpelijke) vraagstukken rondom het IHP. Waar voldoet een integraal en duurzaam huisvestingsplan aan? Hoe stel je hem op? Welke strategische keuzes worden erin vastgelegd? Hoe werk je als gemeente, schoolbestuur en vastgoedbelanghebbende toe naar een gezamenlijk toekomstperspectief? Daniel van Noordennen, voorzitter Stichting Het Beheercollectief Scholen en adviseur Integraal Onderwijs Huisvestingsplan bespreekt met u de good practices omtrent het IHP en gaat gezamenlijk met u in op deze vraagstukken.

Van IHP naar uitvoering: keuzes en kansen onderwijshuisvesting

Steeds meer gemeenten en schoolbesturen komen gezamenlijk tot beleidsrijke integrale huisvestingsplannen (IHP’s). De conclusie in vrijwel ieder IHP: een groot aantal schoolgebouwen moet vervangen worden. Maar hoe kom je nu snel, maar weloverwogen tot uitvoering? Welke kansen liggen hier? Voor veel schoolbesturen en gemeenten is deze actuele vraag ingewikkeld. Wat zijn de slimme en duurzame mogelijkheden voor de bouw en renovatie van onderwijsvastgoed? En hoe komt u snel en toch weloverwogen tot een concreet project zonder daarbij kansen te missen? Wouter Houët, partner HEVO, neemt u mee in de laatste ontwikkelingen en kansen omtrent standaardisatie en een programmatische aanpak van IHP naar uitvoering.

MFA & IKC: standaardisering en samenwerking; ook bij bestaand vastgoed

De vraag naar goede locaties en gebouwen om aan alle behoeftes van leerlingen te voldoen wordt steeds groter. Multifunctionele Accommodaties (MFA) en Integraal KindCentra (IKC) bieden veel kansen in het faciliteren van diverse vormen van samenwerking. De focus ligt hierbij sterk op nieuwbouw en de standaardisatie van deze nieuwbouw. Maar we hebben ook heel veel bestaand vastgoed in Nederland. Waar liggen hier de kansen? Hoe kunnen we hierin versnellen en standaardiseren zonder dat het een eenheidsworst wordt? U hoort van Sander Ros, directeur en architect RoosRos Architecten, waar de kansen liggen op het vlak van herbestemming van bestaand vastgoed.

Praktijkcase: circulair en CO2-neutraal bouwen

Het onderwijs wordt inclusiever, gezonder en moet circulair gaan denken. Bovendien ligt er een versnellingsopgave. En daar hoort circulair bouwen bij. Denk daarbij aan de gebouwen, gebruikte producten, materialen en de wijze waarop u het gebouw inricht. Circulair bouwen voor onderwijs adaptiviteit wordt de norm. Maar hoe bouwt u standaard circulair en creëren we veilige, en gezonde gebouwen? Hoe kan een programmatische aanpak bijdragen aan circulair bouwen en uw onderwijshuisvesting doelstellingen? Rutger Sypkens, vastgoed -en duurzaamheidsadviseur Invest-NL en voorzitter bij Cirkelstad, neemt u mee in de laatste ontwikkelingen en belangrijke stappen per ontwikkelfase. Kenniscentrum Ruimte-OK is aanwezig om ook uw vragen over de bredere opgave te beantwoorden.

Overheidssturing, functionele kwaliteit & wettelijke eisen

De overheid richt zich onder het huidige onderwijsstelsel op een redelijk voorzieningenniveau van onderwijshuisvesting voor primair en voortgezet onderwijs, maar de middelen zijn ontoereikend. Dit probleem wordt alleen nog maar groter omdat de sector hoognodig aan vernieuwing toe is. Nieuwe onderwijsvormen, digitalisering, maatschappelijke en politieke ambities stellen nieuwe eisen aan schoolgebouwen. Maar hoe pakken we de nodige verandering aan met het huidige stelsel? Hoe creëert u goede samenwerking tussen alle partijen betrokken bij onderwijshuisvesting? Rob van Ooijen, bestuurslid bij de Landelijke Vereniging Onderwijsadviseurs huisvesting en senior adviseur maatschappelijke voorzieningen Gemeente Delft, gaat hier dieper op in een toont oplossingen aan de hand van een praktijkcase.

Topgesprek: toekomst onderwijshuisvesting

Hoe kunnen we goed gebruik maken van elkaars kennis om tot een weloverwogen beslissing te komen voor de nieuwbouw of renovatie van onderwijshuisvesting? Welke mogelijkheden bieden IKC’s? Wat kunnen we hierin voor elkaar betekenen? Hoe kunnen we ervoor zorgen dat innovaties vanuit de markt snel geïmplementeerd worden? En hoe zorgen we voor goede kennisborging bij samenwerkingen? Dagvoorzitter Eke Schins-Derksen gaat over deze vraagstukken in gesprek met onder anderen:

• Bart de Grunt, lid college van bestuur Stichting Mijnplein en lid PO-Raad
• Wouter Houët, partner HEVO
• Rob van Ooijen, bestuurslid bij de Landelijke Vereniging Onderwijsadviseurs huisvesting en senior adviseur maatschappelijke voorzieningen Gemeente Delft
• Mariken Brink, hoofd huisvesting Scope Scholengroep