DE BOUWMACHINE:
MODULAIRE
WONINGBOUW 2027

Welkom & inleiding: modulair ontwerpen & ruimtelijke kwaliteit

Modulair bouwen wint snel aan populariteit. Maar hoe behoud je kwaliteit zonder concessies te doen aan snelheid? Hoe zorgen we voor variatie en een goede integratie in bestaande wijken? Versnelling in planning en aanpak speelt hierbij een cruciale rol, net als kostenreductie door efficiënte processen. De fabrieksmatige aanpak met geavanceerde technologie zorgt voor een hoge kwaliteit. Integratie van ruimtelijke kwaliteit bij modulair bouwen is essentieel. Het gaat immers bij modulair ontwerpen over gekaderde vrijheden. Deze kaders dienen vooraf helder te zijn. Aan de hand van praktijkvoorbeelden geeft ‘nieuwe architect’ en dagvoorzitter Prof. Thijs Asselbergs hoogleraar architectural engineering TU Delft, een overzicht van modulaire woningbouw en de ontwikkelingen. Daarbij geeft hij inzicht in hoe ruimtelijke kwaliteit kan worden geïmplementeerd bij geïndustrialiseerde woningbouw.

Update door BZK

Nederland telt 50 woningfabrieken, samen goed voor 50.000 woningen per jaar: de helft van de beoogde bouwopgave. Toch draaien ze onvoldoende om dit te halen. Een grootschalige, gecoördineerde aanpak moet dit veranderen: “Ons project loopt tot 2030, tegen die tijd moet de helft van de bouwproductie uit de fabriek komen.” U krijgt een actuele update van Nicole Maarsen, bestuurlijk aanjager Innovatie en Opschaling Woningbouw en Richard Derksen, programmamanager Industrieel/conceptueel Bouwen & Flexwonen Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). Zij gaan in op het huidige politieke momentum, het anders organiseren van de case, wat dit vraagt van opdrachtgevers en hoe marktpartijen beter kunnen aansluiten, inclusief het versterken van de vraagkant en het vergroten van uitwisselbaarheid.

Fast Lane Woningbouw

De term werd geboren tijdens de Woontop 2024: Fast Lane. Dé aanpak om het vergunningstraject voor industriële woningbouw te versnellen en zo het woningtekort terug te dringen. De Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen heeft dit concept, samen met Rotterdam, via een pilot verder uitgewerkt. De kern van industrieel bouwen is standaardisatie. “Waarom zou je bij elke vergunningaanvraag opnieuw alles controleren en beoordelen? Een goedkeuring vooraf bespaart enorm veel tijd”, aldus Jack van Hoof, projectleider Industriële Fast Lane Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (GMR). Hij deelt de resultaten uit de pilot en gaat in op de wetswijziging die momenteel in voorbereiding is om voorafgaande goedkeuringen mogelijk te maken.

Rondkrijgen financiële businesscase

Welke knelpunten ontstaan bij het financieren van modulaire woningen; uitdagingen zoals het vinden van geschikte locaties, een efficiënt beleidsproces, participatie en een haalbare businesscase. Jim Teunizen, partner Alba Concepts, belicht de aandachtspunten in de businesscase van modulaire, circulaire woningen. U krijgt ook een toelichting op de nieuwe woningconceptenbrochure 2026 (initiatief van o.a. Cirkelstad, Netwerk Conceptueel Bouwen en Citydeal). Daarin staan 55 doorgerekende innovatieve ‘woningen uit de fabriek’ met hun kenmerken: wat voor materialen worden er gebruikt? Hoe presteren ze op duurzaamheidskenmerken? Voor welke toepassing zijn ze geschikt? Hoe kan het eruitzien? Handig als u wilt sturen op CO2 of aandeel biobased als opdrachtgever of gemeente.

Voorbeeld: slimme Huizenfabriek

Durven te kiezen voor standaardisatie: de slimme huizenfabriek van Plegt-Vos maakt het mogelijk om sneller, duurzamer en betaalbaarder te bouwen. Dat is hard nodig, want er zijn simpelweg niet genoeg vakmensen om de woningbouwopgave op een traditionele manier aan te kunnen. “Met de fabriek kunnen we met minder mensen méér woningen realiseren. Voor woningzoekenden betekent het: sneller een woning, tegen lagere kosten, met behoud van kwaliteit.” Hoe ziet de aanpak eruit? Wat zijn de kansen, uitdagingen en aandachtspunten bij fabrieksmatige woningen? Dat hoort u van Henk Harms, directeur integrale projecten Plegt-Vos.

Samen bouwen én verduurzamen: ervaringen uit de Bouwstromen

In Haaglanden bundelen 13 corporaties hun krachten in de Bouwstroom Haaglanden om tot 2028 maar liefst 3.000 gestandaardiseerde conceptwoningen te realiseren. Deze woningen betreffen zowel conceptuele als fabrieksmatige bouw, en worden per locatie aangepast zodat ze perfect in de omgeving passen. De eerste projecten zijn gestart: 104 sociale huurappartementen in de Waelpolder in ’s-Gravenzande. Daarnaast werken corporaties, aannemers en gemeenten in de Bouwstroom Verduurzaming samen aan het circulair verbouwen en renoveren van 9.000 woningen. Door slimme keuzes, hergebruik van materialen en innovatieve oplossingen zoals circulair glas, verminderen we CO2-uitstoot en verspilling. Niet alleen in nieuwbouw maar ook in onderhoud en renovatie. Hoe verlopen deze samenwerkingen? Wat zijn de aandachtspunten, successen en lessons learned? Dat hoort u van Niels Vlieg, manager vastgoedontwikkeling Vidomes en Bouwstroom Haaglanden

NH Bouwstroom: samen sneller, slimmer & betaalbaar bouwen

De NH Bouwstroom bundelt de krachten van 11 corporaties van Amsterdam tot aan Den Helder met 5 conceptuele bouwers om betaalbare woningbouw te versnellen in Noord-Holland. Niet als inkooporganisatie, maar als netwerkorganisatie met nadruk op duurzaamheid en samenwerking. Met gezamenlijke aanbestedingen, gestandaardiseerde woningtypen en een lerende aanpak wordt opgeschaald in tempo én kwaliteit. U hoort van Charlotte Meulenbelt, lid expertteam woningbouw RVO en projectontwikkelaar Flexwonen Ymere, hoe de samenwerking werkt in de praktijk, welke resultaten al zijn behaald en welke lessen zijn geleerd voor de volgende bouwstroom. Zij gaat in op de spanningsvelden tussen betaalbaarheid en duurzaamheid, en verkent, met oog voor de toekomstbestendigheid van bouwstromen, hoe samenwerking ook project-specifiek kan worden georganiseerd, met schaalvoordelen als resultaat.

Studie naar de “Lenigheid” binnen de bouw in opdracht van de Bouwcampus

Marc Koehler, architect van bouwsystemen Superlofts & Superwood vertelt over zijn studie in opdracht van De Bouwcampus naar de ‘lenigheid’ van 15 industriële woningbouwsystemen en de ruimtelijke randvoorwaarden voor stedenbouwkundige kwaliteit. Over dit onderwerp adviseert hij gemeenten en organisaties en inspireert hij studenten bij de implementatie van adaptieve stedenbouw en architectuur.

Kort gesprek standaardisatie woningbouw: kansen en uitdagingen

Standaardisatie is het kernwoord bij modulaire, fabrieksmatige aanpak om zo voldoende volume te behalen. Dan moeten alle partijen echter wel onderling goed afstemmen; de corporaties en ontwikkelaars met hun Programma van Eisen (PvE). Datzelfde geldt voor welstand en omgevingskwaliteit van gemeenten. Wat zijn de kansen en uitdagingen bij conceptuele woningbouw? Ter afsluiting van deze middag gaan we daarover in gesprek met:

• Marc Koehler, founder Marc Koehler Associates en Superlofts
• Henk Harms, directeur integrale projecten Plegt-Vos
• Charlotte Meulenbelt, lid expertteam woningbouw RVO en projectontwikkelaar Flexwonen Ymere