CIRCULAIR
VASTGOED
2027

Welkom & inleiding

Moderator Prof. Waldo Galle, professor domein Life Cycle Design & Circulariteit VUB, associate researcher VlTO en winnaar van de Circubuild-award, verzorgt een korte inleiding op deze 5e editie van deze studiedag over circulair vastgoed. Circulair vastgoed betreft het volledig demonteren en hergebruiken van materialen en gebouwen. Maar waar staan we vandaag écht, wat werkt aantoonbaar en wat blijft steken in pilootprojecten? Waar liggen uw opportuniteiten binnen circulair vastgoed? Dat hoort u op deze dag.

Actueel overzicht circulair bouwen en marktontwikkelingen

Wat zijn de belangrijkste ontwikkelingen in circulair bouwen en waar staat de markt vandaag? Tegen welke technische en beleidsmatige uitdagingen lopen we aan bij implementatie, en wat is er nodig om op te schalen? Waar zien we vandaag echte marktadoptie, en welke rol spelen data, CO₂-meting en traceerbaarheid in besluitvorming? Gilles Vanvolsem, managing director Belgian Green Building Council, neemt u mee in een actueel overzicht van trends en ontwikkelingen en vertaalt deze naar concrete marktinzichten en implicaties voor de sector.

Hoe Leuven circulair bouwen concreet maakt

Leuven is een van de koplopers in Vlaanderen op het gebied van circulair bouwen. De stad zet actief in op circulair beleid van o.a. afval, materialenstroom, bouwprojecten. Dit past perfect binnen de nieuwe circulaire strategie van de stad, die een verdere stap zet richting minder verspilling en meer hergebruik. Zo worden er in heel wat projecten ingezet op hergebruik van materialen en recuperatie van grondstoffen, maar ook op circulaire ontwerptechnieken. Maar hoe vertaal je beleid naar concrete projecten? Welke instrumenten, eisen en samenwerkingen maken effectief het verschil in de praktijk? Wat versnelt adoptie, en wat remt het net af? Liesbet Veroeveren, directeur gebouwen Stad Leuven, neemt u mee in de stadsvisie, met concrete voorbeelden, toepasbare beleidskeuzes en hun impact op projecten.

Financiering en businesscase van circulair vastgoed

Wat zijn de financieringsmogelijkheden voor circulair vastgoed, en hoe krijgen we de businesscase rond? Circulair bouwen brengt unieke kansen en uitdagingen met zich mee, waarbij zowel initiële investeringen als langetermijnvoordelen een rol spelen. Maar wanneer werkt het financieel écht en hoe kijkt u naar restwaarde en risico in de praktijk? Wouter Strubbe, manager real estate & specialised finance Belfius, deelt zijn inzichten over het structureren van financiering met concrete voorbeelden en lessons learned.

Juridische aspecten circulair vastgoed in de praktijk

Het ontwerpen van kringlopen gericht op hergebruik of ‘lease’ leidt tot juridische uitdagingen en nieuwe vormen van samenwerking, eigendom en aanbesteding. Hoe verdeelt u de aansprakelijkheid en hoe geeft u een deel van een gebouw in eigendom? Welke contractvormen werken vandaag al en welke kan u morgen toepassen? Wouter Rubens, juridisch adviseur circulaire economie GD&A Advocaten vertelt over de juridische uitdagingen, beperkingen en mogelijkheden met focus op toepasbaarheid in de praktijk.

Circulariteit van bouwmaterialen: constructie en verzekerbaarheid

Naast juridische, technische en economische uitdagingen zoeken bouwactoren ook meer zekerheid voordat ze de stap naar hergebruik zetten. In tegenstelling tot een klassiek bouwtraject is er bij hergebruik vaak geen producent die garanties kan bieden wanneer er iets fout loopt. Daardoor belandt circulair bouwen vandaag nog vaak in een grijze zone. Toch is het al mogelijk om de risico’s verbonden aan hergebruik aanzienlijk te beperken, mits maatwerk, een grondige risicoanalyse en duidelijke afspraken tussen alle betrokken partijen. Timothy Bourgois, Business Unit Manager Sustainability SECO Belgium, neemt u mee in de implicaties van circulariteit in de bouw en de impact ervan op verzekerbaarheid. Aan de hand van concrete praktijkvoorbeelden toont hij hoe hergebruik technisch onderbouwd én verzekerbaar kan worden aangepakt.

MASCO-model en de financiële waarde van bouwmaterialen

Bouwmaterialen die ontworpen zijn volgens de circulaire principes, kunnen niet één keer maar verschillende keren opnieuw waarde en winst genereren voor verschillende actoren in de waardeketen. Het MASCO (Material-as-a-service company) onderzoekt nieuwe financieringsmodellen voor producten met circulaire waarde. Met het MASCO-model kan voor elk materiaal berekend worden of de circulaire waarde hoog genoeg is, of een alternatief op een lineair business is aangewezen en of externe financiering een hefboom kan zijn. Wat zijn de voordelen? Hoe organiseer je dit? En wat zijn de lessons learned uit praktijkvoorbeelden? Dat hoort u van Sofie Rapsaet, co-founder Circular Value Institute en founder SURA-Impact.

Praktijkcase: circulair off-site challenge woningbouw

In samenwerking met BAST architects & engineers, Inhout en Bouwbedrijf Furnibo neemt Bureau Bouwtechniek deel aan de Circular Off-site Challenge van Dimensa Woonmaatschappij. Het doel is om drie circulaire woningen in Zulte te ontwerpen en bouwen, elk met een unieke off-site bouwmethode: houtskeletbouw, paal-en-balk-methode, en houtmassiefbouw. Deze uitdaging biedt de kans om circulair en off-site bouwen te verkennen binnen de sociale woningbouw, waarbij naast snelheid en kosten, ook ‘embodied carbon’ en milieu-impact belangrijke beoordelingscriteria zijn. Nadja Van Houten, directeur en bestuurder Bureau Bouwtechniek, vertelt over dit innovatieve project, dat bijdraagt aan een duurzamere toekomst in de sociale woningbouw.

Praktijkcase: circulaire aanpak politiekantoor Maasmechelen

In Maasmechelen wordt de Oude Burelen verbouwd en circulair uitgebreid tot de nieuwe thuisbasis van het politiekantoor. De uitbreiding van 3.000 m2 wordt volledig circulair opgebouwd volgens het MOSARD-principe, met een combinatie van houtskelet en staalconstructie, en flexibele systeemwanden. Het ontwerp maakt gebruik van modulaire, demonteerbare componenten, wat zorgt voor een plug-and-play-opbouw. Ook werkt B+ Architecten aan de sociale woningbouw opgave van Wonen in Vlaanderen. Ze ontwerpen met gestandaardiseerde, prefab houtskeletbouwelementen en vaste maatvoering, wat flexibele combinaties van verschillende typologieën mogelijk maakt. Ruben Braeken, oprichter Mosard en architect en eigenaar B+ Architecten, vertelt u over de ontwerpen van deze grootschalige projecten.

Praktijkcase: duurzame herontwikkeling Multi en OXY

De renovatieprojecten Multi en OXY in Brussel tonen de mogelijkheden van circulair bouwen op grote schaal, met hergebruik van materialen en integratie van duurzame elementen in complexe binnenstedelijke projecten. Welke ingrepen maakten hier het verschil in kosten, CO₂-impact en prestaties van het gebouw? Waar zat de grootste meerwaarde van hergebruik en waar botste het op beperkingen? Hoe ver kan je vandaag realistisch gaan in circulaire renovatie op deze schaal? Simon Maillet, sustainability manager Cordeel Group, bespreekt de aanpak en lessons learned.

Q&A en wrap-up

U kunt uw vragen stellen aan de sprekers. De moderator geeft een korte samenvatting van de dag.

Einde programma