Leer jij om te overleven?

“Het is niet de sterkste soort die overleeft, noch de meest intelligente. Het is degene die zich het beste kan aanpassen.” Darwin zijn quote zegt het al: aanpassen is nodig. Onderzoek zegt dat dit kan door te blijven leren. Maar wat houdt het dan in? Lees het in deze blog.

Blijven leren is nodig
Iedereen zal het met Darwin eens zijn. Maar waarom leren er dan maar zo weinig mensen? Ik denk dat het bij leren gaat om nieuwe kennis en vaardigheden opdoen, waardoor we op een andere manier naar onze eerder opgedane kennis en/of vaardigheden kijken. Leren verrijkt. Maar leren doet ook ‘pijn’. Om te leren moet iemand open staan voor het loslaten van de zekerheden, het aandurven om nieuwe dingen te horen, zien en ervaren. Dat doet pijn, het ligt buiten de comfort-zone van de lerende. En dat is lastig voor ons. We zijn immers lui van aard en onze hersenen vragen niet om deze uitdaging. Sterker nog, die vinden het heerlijk als ze met rust gelaten worden en niets hoeven te leren. De hersenen zijn immers spieren, die door te trainen sterker worden. Net als bij sporten is het zo dat u de hersenspier blijvend verbetert als u hem niet één keer traint maar tien keer. Bij tien keer is de verbinding in de hersenspier sterker waardoor de opgedane kennis ook beter opgeslagen is en sneller terug te halen. Het is duidelijk dat het trainen van die hersenspieren, het leren, pijnlijk en vermoeiend is. Het vraagt om doorzettingsvermogen.

Waarom blijven leren?
Al jaren weten we dat mensen die veel leren, minder moeite hebben met het aangaan van nieuwe uitdagingen. Het zijn de mensen die zich aan kunnen passen en voorop lopen. Onderzoek heeft regelmatig bewezen dat de mensen die tot op hoge leeftijd actief blijven leren meer kans hebben om oud te worden. En wat ook bewezen is, is dat als iemand stopt met het opdoen van nieuwe kennis, dat het einde snel(ler) komt en de persoon wegkwijnt. Dit terwijl de rest van de omgeving zich wel aanpast en meegaat met de veranderingen.

Is leven-lang-leren in organisaties nodig?
In organisaties gebeurt veel, heel veel. Tijd om stil te staan hebben we over het algemeen niet. Is de ene reorganisatie achter de rug, dan komt de volgende alweer. De mensen die hierin mee kunnen, zijn over het algemeen ook de mensen die steeds maar weer leren. Maar de mensen die minder zichtbaar zijn, die last lijken te hebben van ‘weer een re-organisatie’, hoe krijgt u die mee? Dat is de vraag. De techniek van extra aandacht geven aan deze mensen is een manier. Maar de andere techniek: juist doorgaan in de snelheid die er is, zonder oponthoud toe te staan door de achterblijvers of weerstand, werkt ook. Sterker nog: die werkt wellicht beter. Want de achterblijvers zullen eerder ervaren dat ze niet mee kunnen, dat geeft pijn én urgentie om bij te spijkeren. De keuze die zij door het achterblijven zichzelf stellen is: ga ik alsnog leren om aan de nieuwe verandering te wennen? Of haak ik af? De crux zit erin om de mensen die achterblijven niet helemaal af te laten haken, maar wel de pijn te laten ervaren. Want dan is de keuze om alsnog te leren makkelijker, de persoon is immers al een beetje geprikkeld door het achterblijven. Het gaan leren is dan een minder slechte keuze in vergelijking met het nog heftiger voelen van de prikkel van ‘alleen in de wereld’ staan.

Hoe organiseren we leven-lang-leren?
Het is eigenlijk simpel, doe aan leren. Dat kan door er steeds mee bezig te zijn, door er met elkaar over te praten, door het een terugkerend punt op de agenda van ieder teamoverleg te hebben. Maar ook door het te integreren in de bilaterale gesprekken die we de leidinggevende heeft met zijn medewerkers. Te druk om te leren? Onzin, ieder kan en moet leren om bij te blijven. Doet u het zelf niet als leidinggevende? Dan zijn uw medewerkers er ook niet toe bereid en doen ze dus niets. U zit dan met mensen die niet meer meekunnen als er nieuwe software in gebruik wordt genomen. Of als er nieuwe wetgeving is die maakt dat er andere berekeningen gedaan moeten worden. Angstig? Ja, maar vergeet Darwin niet:

Niet de sterkste overleefd, maar degene die zich het beste kan aanpassen

Dit blog is geschreven door onze collega Helma van den Berg, Manager Business Opportunities.