Joris Geens (GSJ): meer denk- en teamwork voor minder discussie over vergunningen

De nieuwe Vlaamse wetgeving rond omgevingsvergunningen is, vergeleken met de vorige edities, behoorlijk complex. Ze vergt vooral meer en grondiger werk in het voortraject van vastgoedprojecten, maar een goede voorbereiding verkleint het risico op onaangename verrassingen en een lange juridische nasleep aanzienlijk. In onze cursus Vlaamse Omgevingsvergunning Management geeft Joris Geens een praktisch overzicht van de aandachtspunten.

Gepubliceerd op 31 augustus 2026

“Vroeger werd een advocaat vaak pas in beroepsprocedures ingeschakeld. Intussen is de wetgeving zo complex geworden dat we al in een vroeg stadium bij nagenoeg elk project van enige omvang worden betrokken, soms zelfs al bij de aankoop van de grond,” zegt Geens. “Vandaag moeten we rekening houden met een brede waaier aan aspecten waaraan een generatie geleden nauwelijks aandacht werd besteed, zoals natuurwetgeving, wateruitdagingen en mobiliteit.”

Traject verkorten
“Een van de doelstellingen van de nieuwe wetgeving was om het beoordelingstraject van een vergunningaanvraag in te korten door in een integrale beoordeling te voorzien. Dat impliceert wel een langer voortraject, met studies en adviezen die het dossier sterker kunnen maken. Met een stevig onderbouwd en zo voldragen mogelijk verhaal kan je ook de omgevingsambtenaren overtuigen. Ik verwacht trouwens dat een volgende aanpassing van de wetgeving mogelijk de verplichting tot vooroverleg zal invoeren. Tegenwoordig zijn er meer dan vroeger verschillende belangen en partijen betrokken. Het is aangewezen om hen al in het voortraject mee te nemen.”

Maatschappelijke inbedding
Wat vroeger bestuurlijke spitstechnologie was, wordt vandaag steeds vaker een vast onderdeel van vastgoedontwikkeling. Zo leggen almaar meer steden en gemeenten stedelijke ontwikkelingskosten (SOK) of lasten op. “Die hoeven geen rem te vormen op een bouwproject, maar hebben wel een aanzienlijke financiële impact die je vooraf in kaart kan of moet brengen. Vaak is het een evenwichtsoefening: hoeveel sociale woongelegenheden of maatschappelijke voorzieningen moeten worden geïntegreerd en in hoeveel publieke ruimte moet een project voorzien.”

De lokale accenten, prioriteiten en visie op de positieve stimulansen die een buurt nodig heeft, kunnen sterk verschillen. Bovendien evolueren ze voortdurend. “Vandaag is er bijvoorbeeld een duidelijke tendens om zo weinig mogelijk te slopen. Nieuwe ideeën gaan ook over het delen van diensten, zoals auto’s (MaaS: Mobility as a Service). Dat heeft een impact op het ruimtegebruik, bijvoorbeeld op de behoefte aan parkeerplaatsen. Natuur en energie wegen zwaarder door dan vroeger. Voor waardevolle ervaringen kunnen we over de grens kijken: Nederland kreeg bijvoorbeeld veel eerder dan Vlaanderen te maken met vragen en discussies over water en stikstof.”

Knelpunten
“Een van de moeilijkste uitdagingen is voldoende mensen en financiële middelen vrijmaken voor het voortraject van een vergunningaanvraag en dit alles coördineren. Daarom ook heet de cursus Omgevingsvergunning Management. Maar niet alleen de geesten moeten rijpen. Veel nieuwe wetgeving wordt op Europees niveau opgelegd. Regionale en lokale besturen moeten die vervolgens vertalen naar hun eigen regelgeving. Dat is niet eenvoudig, omdat de bestaande regels en procedures al bijzonder complex zijn.”

“Neem bijvoorbeeld de gewestplannen uit het einde van de jaren zeventig. Die zijn gebaseerd op ruimtelijke ideeën en de invulling van een ruimtebehoefte van vijftig jaar geleden en zijn in veel gevallen achterhaald.”

Overkant van de tafel
Geens baseert zich niet alleen op zijn ervaring als gespecialiseerd advocaat bij GSJ advocaten, maar ook op zijn vroegere bestuurservaring als schepen in een Vlaamse gemeente. “Daar zat ik aan de andere kant van de tafel en leerde ik uit de eerste hand hoe ambtenaren naar een dossier kijken, welke elementen gevoelig liggen en met welke hiaten ze het vaakst worden geconfronteerd.”

De cursus Vlaamse Omgevingsvergunningmanagement richt zich dan ook niet alleen tot projectontwikkelaars en de specialisten waarmee zij samenwerken, maar ook tot alle andere stakeholders in het vergunningstraject, zoals studiebureaus, architecten, investeerders tot ambtenaren. “Zij moeten hun beslissing over het al dan niet afleveren van een omgevingsvergunning grondig onderbouwen. Anders beschikken ze, wanneer het tot een beroepsprocedure of rechtszaak komt, niet over voldoende elementen om hun beslissing te verdedigen. En dit kan gefaciliteerd worden door een voldragen en goed uitgewerkte aanvraag.”

Bekijk hier het hele programma van 14 oktober 2026.

Geschreven door Koen Mortelmans voor SPRYG Real Estate Academy

Vlaamse Omgevingsvergunning Management

Door de continu veranderende regelgeving speelt goed management van uw omgevingsvergunning een cruciale rol bij het succesvol ontwikkelen, bouwen en herbestemmen van vastgoedprojecten in Vlaanderen. In 1 voormiddag alle handvatten voor een effectief en efficiënt omgevingsvergunningstraject!

Bekijk programma