KCAF-directeur over oplossingen funderingsproblematiek

Dick de JongNederland dreigt 1 miljoen woningen kwijt te raken door verrotte funderingen. Volgens Kennis Centrum Aanpak Funderingsproblematiek (KCAF), kan innovatie uitkomst bieden. ‘Met satellietdata, inzet van auto’s met lidar, lokale data en geavanceerde modellen kunnen we hotspots in kaart brengen.’

Gepubliceerd op 3 september 2021

KCAF-directeur Dick de Jong was op 14 september een van de sprekers op de studiedag Funderingsaanpak 2021. In de tien jaar van zijn directeurschap heeft hij de problemen zien verveelvoudigen. ‘De meeste gedupeerden zijn eigenaar van een van de 750.000 woningen met een houten paalfundering, gebruikt tot 1970. De paalrot doet zich vooral voor bij woningen gebouwd in zeeklei- en laagveengebied in Friesland, de Randstad en het rivierengebied. Maar ook nieuwe funderingen op staal die rechtstreeks op schuivende klei – en/of zandlagen zijn gefundeerd, geven problemen. Gelukkig zijn de funderingseisen sinds 2010 strenger geworden en is dit probleem grotendeels verholpen.’

Nationaal Programma
KCAF helpt gedupeerden met initiatieven als het Nationaal Funderingsloket en doorverwijzing naar het Fonds Duurzaam Funderingsherstel. ‘Woningeigenaren kunnen hieruit een lening krijgen om de fundering te herstellen. Gemeenten, banken en de NHG verstrekken zo nodig garanties. Helaas hebben zich pas vijf gemeenten aangesloten. Ik pleit daarom voor een nationaal programma, waarbij het Rijk de garantstelling op zich neemt en met provincies en gemeenten preventieve maatregelen treft. Funderingsherstel kost per woning gemiddeld 60.000 euro. Maar als we niets doen, dreigen we de komende dertig jaar 1 miljoen woningen te verliezen.’

Capaciteitsprobleem
Funderingsbedrijven, aannemers en ingenieurs – deels verenigd in de Nederlandse Vereniging Aannemers Funderingswerken (NVAF) – wacht een herculestaak, weet ingenieur De Jong. ‘Het oplossen van de ernstigste funderingsproblemen zal vooral bij de 500.000 particuliere woningen decennia in beslag nemen. Ongeveer 300.000 woningen zijn in bezit van woningcorporaties. Hier kan het meeste tempo worden gemaakt, omdat we dan hele bouwblokken gelijktijdig kunnen aanpakken. De funderingsbranche heeft echter een capaciteitsprobleem.’

‘Omdat het om specialistisch en ingewikkeld werk gaat, is het bedrijvenaanbod al beperkt. Wie nu een offerte bij een aannemer wil opvragen, kan pas in het najaar terecht. Van de tien actieve ingenieursbureaus is nu hooguit de helft beschikbaar om te bepalen hoe groot de funderingsproblemen zijn. Gelukkig slaagt KCAF er met NVAF steeds beter in bedrijven en opleidingsinstituten warm te maken voor deze niche. Maar we kunnen niet even snel de benodigde mankracht uit een hoge hoed toveren.’

Rotterdamse wijk
Toch gloort er hoop, benadrukt De Jong. ‘De oplossing moeten we vooral zoeken in innovatie. Bij de TU Delft hebben we een lidarauto ontwikkeld die funderingsproblemen kan detecteren. Lidar is een technologie die de afstand tot een object bepaalt door middel van laserpulsen. Eén autorit door een Rotterdamse wijk bracht de funderingssituatie van 400 woningen in kaart. Wij valideren de resultaten door op enkele punten fysiek grondonderzoek te doen. We verrijken de data verder met onze eigen applicatie FunderMaps die werkt met satellietdata en onder meer het grondwaterpeil meet.’

Kabinetssteun
FunderMaps zal in 2022 bovendien een digitaal platform lanceren, vult hij aan. ‘Op deze wijze kunnen we de hotspots in kaart brengen. Hier kan iedereen zien hoe het er per woonwijk met de fundering en bodemdaling voorstaat. Bouwbedrijven zitten ook niet stil. Zo gaan we met een grote aannemer proberen om houten palen met een bacterieaantasting te behandelen. KCAF gaat initiatieven ontplooien rond innovatie. Daarbij betrekken we diverse landelijke branches en partijen.  Hoewel we met nieuwe technieken grote stappen kunnen zetten, is het een dure grap. Ik hoop dat een nieuw kabinet de urgentie inziet en hiervoor middelen vrijmaakt.’

Dick de Jong van KCAF sprak op onze strategiedag Funderingsaanpak 2021. Dé funderingsexperts gaven een actueel overzicht en tal van concrete handvatten voor een effectieve funderingsaanpak. Blijf op de hoogte voor een volgende editie van deze strategiedag!

Funderingsaanpak 2021

Dick de Jong van KCAF sprak op onze strategiedag Funderingsaanpak 2021. Dé funderingsexperts gaven een actueel overzicht en tal van concrete handvatten voor een effectieve funderingsaanpak.

Bekijk programma